Paylaş:
Bildirimler
Tümünü temizle

Grup yapma ekleri

Mustafa Kaptan
(@mustafa-kaptan)
Moderatör Moderator

2.20.1) Grup üyesi belirtme

 

“-AN” son eki bir gruptan, topluluktan, memleketten oluş belirten ektir. Günlük hayatta kendi dilimizde de karşımıza çıkıyor hatta. Aklınıza gelmiştir ama örneksiz olmaz:

Yalın hal

Ekli hal

Türkio = Türkiye

Türkiano = Türkiyeli

Sivas = Sivas

Sivasano = Sivaslı

Divido = Parti

Dividano = Parti üyesi

 

2.20.2) grup üyesi yapıcı ölçü

 

Grup üyesi ekimiz için veznimiz nemelli veznidir (2 sessiz harfli köklerde nemmeh halini alır tek sessiz harfler için ölçü yoktur). Misallerimize geçelim;

 

Yalın hal

Ekli hal

Türkio

Terekîio

Sivas

sevessio

Divido

deveddio

 

2.20.3) Grup, topluluk sürü belirten ek:

 

“-AR” ve “-JUS” son ekleri bu eklerin işlevini görür. Bir şeyin grup, topluluk ve sürüsünü belirtmekte kullanılır. Örneklerimize geçelim:

 

Yalın hal

Ekli hal

Arbo=ağaç

Arbaro/arbajuso=orman

Barato=kelime

Barataro/Baratjuso=sözlük

Omano=insan

Omanaro/Omanjuso= halk

Lineo=hat

Linəro/Linejuso = Ağ

 

2.20.4) Grup, topluluk sürü belirten ölçü:

 

“-AR” ve “-JUS” son eklerine alternatif olarak nomulide “nemail” ölçüsü de grup, topluluk sürü belirteci olabilir. Bu ölçünün kullanılabilmesi için kökte en az 2 sessiz harf gereklidir. 2 sesli harflerde ölçü nemaih halini alır Misallere geçelim

 

Yalın hal

Ölçülü hal

Arbo=ağaç

Arebaiho=orman

Barato=kelime

Beraito=sözlük

Omano=insan

Omenaiho=halk

Domaro=apartman

Demairo=toplu konut*

 

*domo –ar son ekiyle domaro olunca ayrı bir kelime olmuş olur ve kökü d-m-r olarak kabul edilebilir. Bu nedenle ölçüye girmesinde beis yoktur. Nomulide her kelime ayrı kök olarak kabul edilir.

 

2.20.5) çoklulaştırma eki:

 

Bu ek “-blo” son ekidir. örneğimize geçelim:

 

Nomuli

Türkçe

Trio

üç

Trioblo

üçlü

 

2.20.6) Grup olarak “-şerli” eki:

 

Bu ek nomuli’de “-one” ekidir. örneğimize geçelim:

 

Nomuli

Türkçe

Trio

üç

Trione

üçerli

 

Not = tabiki “Trie = üç olarak” diye kullanılsa da olur çünkü zarf ekidir.

Alıntı
Topic starter Gönderildi : 07/06/2021 10:35 am
Barkas Hafai beğenme
Paylaş: